Een stinkend zaakje

ZEVENHUIZEN

Al enkele jaren hebben omwonenden van een varkenshouderij aan de Oudewijk in Zevenhuizen last van stankoverlast. Zij zochten echter nooit de media. Tot nu.

door Merijn Slagter Drie jaar geleden hebben de omwonenden van de varkenshouderij - even buiten het dorpshart van Zevenhuizen - een actiegroep in het leven geroepen. Ze wilden daarmee naar de gemeente Leek een front vormen, dat aangeeft hoe de vlag erbij hangt. En die vlag hangt halfstok wat deze omwonenden betreft. Ze aarzelen om met naam en toenaam in dit artikel genoemd te worden, maar dat ze de situatie zat zijn is wel duidelijk. Een bezoek aan de Oudewijk had overigens op een slechter moment gekund, want de wind staat gunstig wanneer de omwonenden aan het woord komen. ,,Maar je wilt niet weten hoe het ruikt als de wind in de zomer verkeerd staat en je een barbecue in de tuin wilt organiseren'', zegt één van de omwonenden. De toon is gezet, lijkt het. Toch koestert de actiegroep omwonenden, een groep met zo'n 20 leden waarvan 10 actieve leden, geen wrok.

Stront

,,Weet je wat het is? Wij zijn helemaal niet tegen ondernemers zoals de familie Elshof, de eigenaar van de varkensmesterij. Alleen zijn we nu op het punt aanbeland dat we, als de wind onze kant op staat, het hier nauwelijks uithouden door de stank. Dat is het ergste. Je hoort ons niet als het hier eens een middag naar stront ruikt of de weg onder de klei zit. We willen niet voortdurend in de stank zitten. We verbazen ons erover dat op dit perceel nog uitbreidingsmogelijkheden zitten tot 5000 varkens. Als op alle hokken luchtwassers zouden worden gezet én worden gebruikt, dan hoor je ons niet meer'', zeggen ze.

Knelpunt

Eén knelpunt in de hele situatie lijkt bij de gemeente Leek te liggen. ,,We hadden gehoopt dat de gemeente ons zou steunen met deze problematiek, maar daarin kwamen we van een koude kermis thuis. De gemeente zegt dat de eigenaar zich aan de regels houdt, maar dat is helemaal niet waar, integendeel. De regelgeving hierover is soms zó complex, dat maar weinig mensen ze helemaal snappen. Ook de gemeente niet. Daar maakt de eigenaar van de varkensmesterij dankbaar gebruik van. Bij de uitbreiding zette hij op één stal een luchtwasser. De andere twee stallen draaien zonder. En gebleken is dat de luchtwasser niet eens altijd aan staat, terwijl dat verplicht is. Als de gemeente hem vraagt om de gebruiksgegevens van de luchtwasser aan te leveren, kan hij dat niet, terwijl dat wettelijk verplicht is.''

Leefbare woonomgeving

,,Vervolgens duurt het lang voordat de gemeente er alsnog achteraan gaat. En deze boer neemt de ruimte als de gemeente hem die geeft. Dat snapt zelfs een kind. Inmiddels heeft Elshof wel wat gegevens aangeleverd, maar er missen heel wat maanden. Dat geeft te denken. Komt hij ermee weg? Zal de gemeente nu wel optreden? Ondertussen zitten wij letterlijk en figuurlijk in de stront. Het enige dat we willen is een leefbare woonomgeving, maar wij worden aan het lijntje gehouden. Als wij niets vragen, gebeurt er niets. Dat stoort ontzettend."

Ombudsman

De huidige eigenaar nam het bedrijf pas in 2011 over. De geuroverlast was daarna enorm. Vervolgens kwam de uitbreiding van 960 naar 3000 varkens ter sprake. Een grote uitbreiding met als gevolg meer geuroverlast? De omwonenden vrezen ervoor. Afspraken maken met de eigenaar zelf bood bovendien geen soelaas. ,,Hij komt simpelweg niet opdagen. In deze gemeente krijgen ondernemers zoveel ruimte, dat onze vraag om een leefbare woonomgeving totaal ondersneeuwt. Omdat er geen actie werd ondernomen op de stankklachten en onze klacht over die afhandeling door de gemeente werd afgewezen, zijn we vorig jaar naar de Nationale Ombudsman gestapt. Die heeft ons volledig gelijk gegeven. De Ombudsman noemt de handelwijze van de gemeente zelfs onbehoorlijk. Uit alle gegevens blijkt dat de omwonenden en de gemeenteraad verkeerd zijn voorgelicht over de vergunningverlening aan het bedrijf. De nieuwe vergunning is zelfs niet volgens de wettelijke regels verstrekt.''

Vergunningvoorschriften

,,Daarnaast is tijdens de bouw van de nieuwe stal niet aan de vergunningvoorschriften voldaan en daar is weer niet op gehandhaafd. Al met al is de situatie dan ook niet veel verbeterd. Op de uitspraak van de Ombudsman heeft de gemeente tot nu toe nog niet een gereageerd'', klinkt het somber. Eind vorig jaar heeft de provincie in een nieuwe Omgevingsvisie voorgesteld om geen nieuwe intensieve veehouderijen in dit gebied meer toe te staan en ook geen uitbreiding van bestaande. Dat is een lichtpunt voor deze omwonenden, mits de plannen doorgaan. ,,Dan is van meet af aan duidelijk hoe een intensieve veehouderij eruit zal zien, met luchtwassers bijvoorbeeld, die ook áán staan. Minder dieren, minder stank. Een omgeving waar het goed wonen en werken is. Dat is het enige wat we vragen.''

Reactie Morssink

Wethouder Hans Morssink, verantwoordelijk voor de handhaving in de gemeente Leek, geeft aan dat de gemeente wel degelijk bezig is met de belangen van de omwonenden. ,,Dat de ombudsman de omwonenden in het gelijk heeft gesteld trekken we ons zeker aan. Deze uitspraak ligt bij de gemeenteraad, maar het is niet iets waar de omwonenden rechtstreeks iets van zullen horen. Wat de gegevens van de luchtwassers betreft hebben ze zeker een goed punt. Wij zullen hier serieuzer mee omgaan en in de toekomst strenger handhaven. Wij zijn ons ervan bewust dat het gebied voor de omwonenden ook leefbaar moet zijn. We kunnen deze situatie niet van dag tot dag bijhouden, maar we zitten er bovenop en zijn hier serieus mee bezig.''

Auteur

Merijn Slagter