Opluchting over verzakkingen

RODEN Inwoners van de wijk Middenveld in Roden hebben maandag overwegend opgelucht gereageerd over de oorzaak van schade aan woningen.

Het vernieuwen van riolering is de hoofdoorzaak voor de verzakkingsproblematiek van huizen in de Roder wijk Noordenveld. In opdracht van de gemeente Noordenveld en Artium experts heeft CRUX engineering BV de oorzaak naar het ontstaan van schade aan 8 panden aan de Oudgenoegstraat onderzocht. De vervanging van de riolering wordt aangewezen als hoofdoorzaak. Burgemeester Klaas Smid wil nog niet vooruit kijken, maar was helder: ‘We gaan schades oplossen’.

De burgemeester is opgelucht dat de oorzaak boven water is. „We zijn niet verantwoordelijk, maar voelen ons wel verantwoordelijk. De eerste prioriteit ligt nu bij de eerste acht woningen, vervolgens de rest van de wijk. We willen dit op een nette manier afhandelen. Dit komt stevig binnen, de boodschap is hard maar wel duidelijk.” Hij liet weten dat de bewoners eerder opgelucht reageerden. „John de Jonge (wiens huis onbewoonbaar verklaard is-red.) liet weten tevreden te zijn hoe we hem hadden behandeld. Dat vonden ook andern, en dat doet ons goed.” Hoewel Smid niet te veel naar de toekomst wil kijken, zal uit nadere onderzoeken ook moeten blijken hoe problemen in de toekomst kunnen worden voorkomen.

Combinatie

Er is een grote variatie in het schadebeeld van de 8 zwaarst getroffen panden. In de ondergrond zitten drie grondsoorten: een topzandlaag, een leem/kleilaag en potklei, die zeer krimp- en zwelgevoelig zijn. De verschillende lagen liggen op verschillende hoogtes. Onder de panden met zeer ernstige schades zitten de leem/kleilagen vlak onder een deel van de fundering of het hele gebouw. De combinatie met de zeer sterke krimp- en zwelgevoeligheid van deze grondsoorten maakt deze panden bijzonder gevoelig voor zettingen en specifieke zettingsverschillen zoals bijvoorbeeld veranderingen van de grondwaterstand. In de hele wijk is sprake van 58 woningen met schade en daarbuiten ook nog enkele.

In de loop van de afgelopen 50 jaar heeft zich sinds de bouw van de woningen een balans in de waterhuishouding ingesteld. Volgens de analyses van CRUX Engineering is een evenwicht ontstaan in de ondergrond, de funderingen en natuurlijke grondwaterverschillen; een bepaalde mate van scheurvorming zal als gevolg hiervan in de loop der jaren hebben geleid tot scheurvorming door zettingsverschillen. Pas als dat evenwicht wordt verstoord door ingrijpende (tijdelijke of structurele) veranderingen in de belasting en/of grondwaterstand kunnen aanvullende zakkingen en schade ontstaan. Directeur Holger Netzel van CRUX gaf uitvoerig uitleg voor een volle zaal in hotel Langewold.

Grondwaterstand

CRUX concludeert dat de bemalingen in fase 1 in fase 2 in 2016 en 2018 in het onderzoeksgebied tot verlagingen van de grondwaterstand, en dus verstoring van de bestaande grondwatersituatie hebben geleid. Tegelijkertijd begint de droogteperiode van 2018. CRUX Engineering trekt uit de geohydrologische beschouwingen de conclusie dat de panden in het verleden al te maken hebben gehad met de combinatie van zeer geringe neerslag in combinatie met hoge temperaturen.

De droge zomer van 2018 heeft de invloed op zijn hoogst versterkt, maar is geen hoofdoorzaak. Bij de werkzaamheden is naast de vervanging van het riool ook een drain geplaatst en deze was in fase 1 en langs het onderzoeksgebied vanaf eind oktober 2016 actief. Afhankelijk van de effectiviteit van de drain kan deze een invloed hebben op de bergingscapaciteit en, gezien de grote diepteligging, ook op de natuurlijke fluctuatie van de grondwaterstand. Deze drain kan daarmee de waterhuishouding, aanvullend op de invloed van bemalingen, verder hebben verstoord. Netzel stelde dat er wel enkele peilbuizen waren, maar dat geen peilingen werden gedaan naar de grondwaterstand. Ook is in logboeken geen sprake van hoogtemetingen. „In november zijn bouten in gevels aangebracht voor controle. De bodem is nu weer stabiel. En de drainage is afgetopt.”

Excuses

Tijdens een informatiebijeenkomst heeft de gemeente Noordenveld haar excuses aangeboden aan de mensen en families die te maken hebben met, in sommige gevallen, zeer ernstige schade waarvan in twee gevallen bewoners niet meer veilig in hun woning kunnen verblijven. Burgemeester Klaas Smid: "In het bijzonder richt ik mij tot deze mensen, en zeg hen toe dat wij de schades op een nette manier oplossen. Een structurele oplossing waar ruimte zal zijn voor maatwerk, waarin de bewoners nauw betrokken worden en een stem zullen hebben.

Ook voor de overige schades in de wijk Middenveld, die gerelateerd zijn aan de werkzaamheden, geldt dat we dit op een nette manier zullen oplossen. Uiteraard zijn er ook excuses voor deze inwoners van de wijk Middenveld die zich de afgelopen tijd grote zorgen hebben gemaakt." Aanwezigen hadden nog diverse vragen, zoals over het tijdstip van rioolaanleg in de Postemastraat, bronbemaling bij de bouw van het gezondheidscentrum aan de Woldzoom en dat vooraf zou zijn gewaarschuwd. Nu de oorzaak bekend is, begint achter de schermen ook een ander facet: die naar de verantwoordelijkheid en de verzekeringssituatie. (Foto’s Germ Geersing.)