Uitvaartonderneming ‘De laatste mier'

Roden - Je kunt geen pad bewandelen of je struikelt over een mier. Vandaag ook weer. Een lekkere boswandeling en ja hoor, daar steken weer een stuk of tien mieren achter elkaar over.

Mieren, zo heb ik mij laten vertellen, zijn familie van de wespen. Beter gezegd: ze behoren tot de insectenorde der hymenoptera, oftewel de vliesvleugeligen. Al zo'n slordige 80 miljoen jaar zijn ze op onze aarde. Dus hebben ze ook dinosaurussen ontmoet. Nog een wonder dat zulke kleine beestjes dat overleefd hebben met zoveel risico onder de voet gelopen te worden. Het schijnt dat er alleen al in Nederland zo'n 50 soorten mieren voorkomen. Net als wij houden ze van een warm klimaat en geur is belangrijk. Ze komen dan ook in allerlei geuren en kleuren voor. Er zijn rode, gele, zwarte, bruine, om het over de geur nog maar te zwijgen … Toen ik een paar maanden geleden op een eiland bij Sicilië was, vond ik op een morgen een grote kakkerlak ruggelings onder mijn terrastafel liggen. Of hij een natuurlijke dood gestorven was, kon hij niet meer navertellen, maar in een mum van een tijd krioelde er een veertigtal bijzonder kleine miertjes om het lijk heen. En dat was echt niet om hem netjes op te baren. Neen, integendeel. Het kadaver werd vakkundig weggewerkt. Iedere mier deed zijn best om een bruikbaar deeltje kakker of lak op de eeltige schouders te werpen en via een recht – overigens door geur gemarkeerd – spoor, naar het nest onder de stukken lavasteen te brengen. Vol verbazing zat ik daar en sloeg dit tafereel gade. Vroeger dachten biologen dat mieren sociale dieren waren. Een soort grote commune waarin iedereen zijn eigen taak met toewijding uitvoerde. Nieuwe biologische studies wijzen uit dat de gemeenschap lijkt op de situatie die George Orwell beschreef in zijn boek ‘1984'. Het heeft meer weg van een politiestaat met machtsgrepen en onderdrukking. Niks hartelijke familiebanden en liefdevolle zorg voor de eitjes van Hare Majesteit de mierenkoningin. Neen, als er niemand kijkt, leggen sommige werksters zelf eitjes, waarmee ze het doen voorkomen of die van de koningin zijn. Maar die koningin is ook niet op haar achterhoofd gevallen en heeft haar eigen spionnen. Bij de ontdekking van het ondergeschoven kroost maken die korte metten met deze dissonanten in de samenleving. Gerichte taken en strenge controle daarvan, dat is wat de klok slaat in deze gemeenschap. Al gauw restte er niets meer van de kakkerlak dan twee ‘schilden', die in een vorig leven als vleugels dienst deden. Ik keek de laatste mieren na. Ze maakten zich snel uit de voeten met hun buit. Misschien een oplossing als onze begraafplaatsen te vol worden?