Mick van Wely was vroeger een lastige jongen

RODEN - Crimejournalist Mick van Wely, woonachtig in de gemeente Noordenveld, vertelt over de dilemma's van het schrijven van -weer- een boek. En over zijn fascinatie voor criminaliteit.

NOORDENVELD - Mick van Wely (41) oogt nu ontspannen en is goedlachs, maar was dat afgelopen jaar niet. Zeker thuis niet. Hij heeft net de laatste hand gelegd aan zijn nieuwe boek ‘Levenslang'. Een ware beproeving, zegt hij zelf: ,,Schrijven doe ik in privétijd. Ongeveer de helft van mijn vakantiedagen gebruik ik ervoor. Voor de rest alles in de avonduren en weekenden. En 's ochtend heel vroeg. Mijn eerste boek over de HIV-zaak kostte enorm veel tijd, heb er uiteindelijk drie jaar over gedaan. Ik was er zo flauw van, en nam meteen een besluit: ‘Ik schrijf nooit meer een boek.' Maar ‘s avonds in de kroeg na een paar pilsjes stonden al snel weer de eerste krabbels op een bierviltje voor toch weer een nieuwe. Het is verslavend." Een boek schrijven vindt hij niet altijd even leuk, maar is wel een uitdaging. ,,Mensen zien schrijven als iets romantisch. Vergeet het, het is keihard werken. Het spookt de hele dag door je hoofd.” Om dat gevoel een keer uit de weg te gaan heeft hij besloten om een jaar lang niet aan boeken te denken. Of toch wel? ,,Hmm tja, ik heb gisteren alweer wat nieuws bedacht”, zegt hij met een bescheiden lach.” Op zijn privéleven heeft hij dus flink moeten bezuinigen, maar dat veranderen doet hij voorlopig even niet. Levenslang Zijn boek Levenslang gaat over de zwaarste straf in Nederland: levenslang. ,,In Nederland is dat tot de dood. Die maatstaf hanteert justitie sinds een jaar of tien. Daarvoor werd er eigenlijk altijd gratie verleend.” Er is dus wat veranderd. In zijn boek legt Van Wely uit wát er is veranderd. ,,Het is opvallend dat sinds 2000 de straf even vaak is opgelegd als in de 40 jaar daarvoor. Terwijl het aantal moordzaken drastisch is gedaald.” ,,Hoe dat komt? Door de roep uit de maatschappij om zwaardere straffen. De impact van misdaad is veel groter geworden door nieuwe media. Kijk maar eens op Twitter.” Verder wijt hij het aan de opkomst van populistische politieke partijen. ,,Het is harder en feller. In de jaren 90 hadden we ‘begrip’ voor de dader, nu is het meer ‘pro slachtoffer'.” Hij is voorstander van levenslang, maar wel met een kanttekening. ,,Voor vergelding koop je niks. Met straf haal je een vermoorde persoon niet terug. Maar wanneer iemand niet meer –aantoonbaar- gevaarlijk is, laat ‘em dan terugkeren in de maatschappij.” Fascinatie Van Wely was vroeger een lastige jongen, vindt hij zelf. Hij werkte –jaren 90- in een fout horeca-etablissement in Den Haag als barman. De eigenaar, een bekende Haagse crimineel, kon goed met Van Wely over weg. ,,Hij zei tegen mij: ‘Als jij het criminele pad op gaat kun je ver komen. Je hebt talent.' Gelukkig niet gedaan”, zegt hij lachend. Het lag voor het oprapen maar Van Wely besloot verstandig en gebruikte zijn andere talenten. Maar het fascineerde hem wel. En nog steeds. ,,Criminaliteit raakt alles en iedereen. Dat vind ik interessant.” Hij balanceerde zoals gezegd zelf op het randje, weet hoe verleidelijk het is. Het is spannend. Voor ‘vrije jongens' die kiezen voor het vak heeft hij enig begrip. Kat en muisspel tussen politie en crimineel, de ontwikkelingen van nieuwe technieken. Maar criminaliteit is niet altijd leuk. Voorbeeld: ,,Ik ken een normale man, dat is hij altijd, behalve wanneer je aan zijn bord eten komt. Dan knapt er iets. Hij slaat je dood. De rest van zijn leven zit hij in een TBS kliniek. Dat hij die afwijking heeft kan hij niets aan doen. Maar denk eens aan de slachtoffers en nabestaanden. De pijn. De verschrikkelijke pijn…” Met een tweede boek, crimejournalist bij Dagblad van het Noorden en gast bij een actualiteitenprogramma op radio 1 blijft het niet. Hij wil verder, is zodoende bezig met een landelijk televisie programma. ,,Wil graag werken in een speeltuin die groter is dan het Noorden. Ik vind het leuk om op radio en televisie dingen toe te lichten over misdaad. Maar zou niet naar het westen willen verhuizen.” Als stad Groninger voelt hij zich thuis in Noord-Drenthe. De basis is en blijft wat hem betreft het Noorden. Roner moordzaak In het boek schrijft Van Wely over mensen met levenslang, en de misdaad die ze hebben begaan. Over vier spraakmakende moordzaken. Verder alle levenslang zaken vanaf 1870. ,,Eén daarvan over Grietje Wobbers uit Roden. Ze vergiftigde haar dochter om aanspraak te kunnen maken op een deel van een erfenis. Als je meer wil weten, lees het boek zou ik zeggen. Peter R. De Vries heeft het voorwoord geschreven, hij was betrokken bij zes levenslang zaken”, sluit Van Wely af. Albert-Jan Garama Het boek ‘Levenslang' komt 27 september uit. Binnenkort gaat Van Wely signeren in Noordenveld. Voor exacte datum en tijd volg het Roder Journaal. Mick van Wely is crimejournalist Dagblad van het Noorden, gast bij actualiteiten radioprogramma BNNToday. Auteur van ‘Verdoofd, verkracht en besmet'. Winnaar Tegel 2013.