Nieuwe grafheuvels in Westervelde

WESTERVELDE - Een prehistorische traditie wordt in Westervelde voortgezet. De familie Tonckens legt naast het tumuliveld op hun landgoed een natuurbegraafplaats aan. Mét grafheuvels.

Onder de naam ‘De Velden’ komt de natuurbegraafplaats tussen Zuid- en Westervelde, ontsloten via het Tonckensstraatje. Het idee kwam initiatiefnemer Hans Tonckens haast aanwaaien. „Ik werd er door iemand uit de uitvaartwereld op geattendeerd dat natuurbegraven in opkomst was...”

Hans heeft vijf jaar geleden zijn wens kenbaar gemaakt bij de gemeente. Het wachten was eerst op het gemeentelijke begraafplaatsenplan, maar in afwachting van die procedure mocht hij het plan verder uitwerken. En de benodigde onderzoeken (laten) uitvoeren. De verwachting is dat het eind dit jaar in gebruik kan worden genomen.

Plek genoeg

Op het terrein, deels bos, deels weiland, is plek genoeg. Maar eerst moesten allerlei zaken uitgezocht worden. „Er is een hydrologisch onderzoek gedaan (naar o.a grondwater-red.), een ecologisch (naar bijvoorbeeld planten en dieren) en een archeologisch onderzoek”, legt Hans uit. „Verder is een inrichtingsplan opgesteld en dan was er nog het wijzigen van het bestemmingsplan.”

Dat archeologisch onderzoek was des te meer nodig, omdat ten oosten van het projectgebied een veld ligt met prehistorische grafheuvels. Die overigens een tiental jaren geleden nog flink onder handen zijn genomen, zo zijn bomen op deze tumuli gekapt.

Van bezwaren tegen de natuurbegraafplaats was amper sprake, alleen van de stichting ‘Natuurbegraafplaats, waarom niet?’ te Rotterdam. „Die zijn tegen natuurbegraven in het algemeen. Wij hebben hier in de omgeving alleen maar positieve reacties gehad. In het landschap zie je straks niet dat het een begraafplaats is, maar ja, dat is ook duidelijk de bedoeling”, aldus de initiatiefnemer.

Faciliteren

In het bouwland aan het rechterpad komen graven in de vorm van grafheuvels. „Het gaat om een heuvel per graf, ongeveer 60 centimeter hoog. Hier lagen vroeger enkele houtwallen, die oude situatie wordt in ere hersteld. Verder komen er bos- en veldgraven op het land”, legt Hans uit. Zijn vriendin Sytske Haveman gaat straks de begraafplaats ‘runnen’. „Ik word geen uitvaartbegeleider, dat is aan de mensen zelf. Wij gaan alleen faciliteren. De uitvaart wordt bovendien steeds persoonlijker. Ik verstrek informatie, zal belangstellenden rondleiden en wensen bespreken. Er komen trouwens nog een website en een brochure”, laat ze weten.

Het gebied is in totaal 7 hectare groot. Er komt een ruime parkeerplaats voor 44 auto's, bebouwing komt er niet. Voor een graf wordt 5x5 meter gereserveerd. „We gaan voorlopig uit van twee uitvaarten in de maand, dus we kunnen dus wel zo’n honderd jaar vooruit. En vol is vol”, benadrukt Hans, verwijzend naar de eeuwigdurende grafrust. Waar elders keien met naam op graven mogen, zijn op De Velden zerken of andere grafmonumenten taboe. „Hooguit een houten plankje, dat na zoveel jaar wel is vergaan. Daarna rest alleen nog natuur. En duurzame grafrust is gewaarborgd”, verzekert Sytske.

Onderhoud

De populariteit van natuurbegraven neemt nog steeds toe. Zo is er in Nieuw-Roden een concreet plan, maar dat is gekoppeld aan de bestaande begraafplaats. Ook ‘natuur- en cultuurstichtingen’ hebben natuurbegraven in het vizier. „De inkomsten bij ons zijn voor achterstallig onderhoud aan het landgoed. En er ís veel achterstallig onderhoud. Wij zijn trouwens nog het enige oude particuliere landgoed in Drenthe met alles in eigen beheer: bos, huis en omgeving”, merkt Hans op.

Luguber is de nieuwe begraafplaats volgens het paar niet. „Onder het grasveld rond de kerk van Norg zijn ook talloze graven, daar lopen mensen ook gewoon overheen. Dat is toch ook niet raar? Het gebied hier is al toegankelijk voor wandelaars, en er komen bovendien ook nog meer wandelpaden bij”, merkt Hans op. „Je kunt het ook gewoon zien als iets moois!”, voegt Sytske nog toe.

Germ Geersing