‘Hoofd koel, hart warm’

Burgemeester in bijzondere tijden

Het viel burgemeester Klaas Smid al op hoeveel pers er rondliep op het departement Justitie en Veiligheid, die donderdag 12 maart. “Wat een belangstelling voor Drenthe,” grapte hij nog – Smid kwam praten over de gevangenis van Veenhuizen. Terugrijdend hoorde hij wat er werkelijk aan de hand was. Ruim 250 km slecht nieuws: die avond was de persconferentie die de ‘intelligente lockdown’ inluidde. “We hebben gelijk een crisisteam opgezet.”

Meteen al dat weekend werd geregeld dat medewerkers vanuit huis gingen werken. “Het was en is een bijzondere periode,” blikt hij terug in een bijna uitgestorven gemeentehuis. “Een crisis zoals we sinds de oorlog niet meer hebben meegemaakt, zegt men.” Wat hem trof was de kracht in de samenleving om die op te pakken. “Er is heel veel gerealiseerd, in korte tijd.” De zorg, het onderwijs, je kan het niet vaak genoeg zeggen. In Noordenveld zijn geen kinderen uit beeld geraakt. Maar ook de samenleving als geheel verdient een compliment. “Naoberschap, het is een oude term maar we hebben nog steeds oog voor elkaar.”

Een pandemie is een zogenoemde GRIP-4 situatie: een crisis die de gemeentegrenzen overschrijdt. “In Drenthe is vrij snel opgeschaald naar de veiligheidsregio (onder leiding van burgemeester Out van Assen). Dat vroeg veel overleg, maar gelukkig zijn de lijnen hier kort.”

Een klus was het wel. Nog steeds. “Eigenlijk is een lockdown nog vrij eenvoudig, vergeleken met de versoepelingen die daarna komen. Die moet je iedere keer heel goed uitleggen. Er komen enorm veel vragen binnen.” Soms is dat lastig. “Dat campings hun sanitair gesloten moesten houden bijvoorbeeld. Terwijl de toiletten bij de pompstations en de IKEA al open waren. Dat kon ik echt niet uitleggen. Als veiligheidsregio hebben we de minister een brief geschreven.”

En dan waren er de vele aanvragen voor economische ondersteuning. Een inderhaast gevormd team werkte snel en efficiënt. “Daar kregen we complimenten voor.”

Inmiddels is het camping sanitair open, en maken we ons op voor een invasie vanuit de Randstad. “Op RTL werd laatst nog reclame gemaakt voor Drenthe!” Een zegen voor de horeca en recreatiesector natuurlijk. “Maar hoe gaat dat uitpakken?” Andersom mag ook Noordenveld op vakantie. Misschien wel met het vliegtuig. Weer iets dat moeilijk uit te leggen is: daar mag je wel op een kluitje mag zitten, elders niet. “En je merkt dat de mensen nu wat laconieker worden. Men is corona-moe. Hier in het noorden hebben we ook niet echt een uitbraak meegemaakt. Toch is waakzaamheid nog steeds geboden.”

Ook zonder tweede coronagolf zal het najaar voldoende uitdagingen bieden. ’s Lands economie heeft een klap gehad, het geld gaat er met scheppen uit. Komen er straks nog meer bezuinigingen? En dat terwijl de gemeenten er sinds 2008 alleen maar op achteruit gingen, terwijl ze er veel taken bijkregen.

“Nog los van de Corona voeren we met de VNG al een aantal jaren actie om meer geld, onder andere voor jeugdzorg. Er is nu een eerste voorlopig bedrag vrijgemaakt, maar wij zijn nog in afwachting wat dat voor onze gemeente betekent. Daarbij staan we ook al niet te juichen over de gemeentefonds uitkering, ons budget voor volgend jaar.”

Met ook nog eens een kabinetsformatie onderweg mag je gerust stellen dat wij, in zijn woorden, ‘in wel heel bijzondere tijden leven’. In China is dat een oude vervloeking: ‘moge u interessante tijden beleven.’ Wist hij dat? “Jazeker.”

Wat verwacht hij van ons burgers? “Gebruik vooral je gezond verstand, en blijf waakzaam.” En dan maar hopen dat ook die tweede golf Noordenveld ontziet. “Houd het hoofd koel en het hart warm!”