Mindful mantelzorgen

In de afgelopen maanden organiseerde WiN opnieuw de training Mindfulness voor Mantelzorgers. Edith Boeker was erbij.

NORG Er ligt een kring van matrasjes in een zaal van de Brinkhof. Daarop uitgestrekt twaalf mensen die uit alle macht denken aan hun linkervoet. Merkwaardig is het wel. Maar dat is wat we doen. “Ga nu met je aandacht naar de grote teen van je linkervoet,” zegt Annetje Brunner, de trainer. “Wat voel je daar? Dan naar de andere tenen van je linkervoet.”

Het is een reis door het eigen lijf, op zoek naar - tja, naar wat eigenlijk? Zweverig is dit gezelschap niet, niemand zoekt hier de Verlichting. Wel zoeken we verlichting van stress en zorgen. Mantelzorgen, om precies te zijn. Iedereen hier zorgt voor een zieke - ouder, partner, broer of dochter. Wie zelf mantelzorg verleent, weet: het is nooit klaar.

Mocht je al denken, de boel op orde te hebben dan haalt een nieuwe ontwikkeling alles wel weer onderuit. Een ziekenhuisopname, een nieuw medicijn met bijwerkingen. Reorganisatie in de zorginstelling. Een brief van de verzekeraar. Daarnaast knagen pijn en verdriet, bij de zorger net zo goed als bij de zieke. Maar er is geen tijd om daarbij stil te staan. Je rent. Je zorgt.

Body-scan

En dan nu ineens drie kwartier stilliggen of -zitten, voor deze body-scan en vergelijkbare oefeningen. Iedere dag, en dat acht weken lang. Kan je niets leukers bedenken om te ontspannen? Nee dus. Langdurige stress beschadigt een mens. Gejaagdheid, hyperventilatie, slapeloosheid, iedereen in deze groep heeft ermee te maken. Ontspannen is niet zo ons ding. Als het zo doorgaat komen er nog ergere klachten, tot burn-out toe. Dan kan je niet eens meer voor jezelf zorgen. Het is dus geen gek idee van de gemeente om deze cursus mindfulness aan te bieden aan de mantelzorgers van Noordenveld.

Toch is ontspanning niet het voornaamste doel van de oefeningen. Het is eerder, dat je leert luisteren naar je lijf en daarmee naar jezelf. Hoe hangt de vlag er eigenlijk bij? Wat is er op dit moment nodig? Je hebt nog steeds je handen meer dan vol. Maar je kunt misschien wel stoppen met piekeren. Je bewust worden van een aantal slechte gewoontes, waarmee je jezelf voorbij rent. Gevoelens wegduwt of verdooft, zodat ze ‘s nachts aan je bed komen spoken.

Aandacht

Steeds meditatiever worden de oefeningen die je als huiswerk meekrijgt. Je dacht niet dat je dat kon, drie kwartier stil zitten en letten op je ademhaling. Op de sensaties in je lichaam, geluiden, en tenslotte ook op je gedachten. Je wist niet dat je gedachten soms ook even kunt laten voor wat ze zijn. Een kwestie van aandacht.

Aandachtig zijn oftewel mindful, het klinkt vast heel vermoeiend als je het zo leest. Maar moe waren we toch al. Feit is dat aan het einde van de cursus alle deelnemers, met ieder hun eigen sores, een verbetering van hun leven rapporteren. Ze nemen meer tijd voor zichzelf – alweer zoiets waarvan je niet dacht dat het kon. Voelen zich minder gejaagd en wat dichter bij zichzelf, krijgen meer oog voor de dingen die nog wel positief zijn in het dagelijks leven. Slapen weer.

Op een deelnemer na heeft iedereen de eindstreep gehaald. Ook de deelnemer wiens telefoon geen moment uit kon. En die andere, die overweldigd dreigde te worden door verdriet. Zelfs de man dacht dat hij stapelgek werd van al dat stilzitten. Ze melden dat het beter gaat. Het verdriet, het verlies en de zorgen zijn niet weg. Maar je kunt er misschien wat rustiger naar kijken. Misschien valt er toch mee te leven. Meer informatie: www.dewerkschuur.nl

Edith Boeker