Rook boven Noordenveld

RODEN

“Ik dacht nog wel, dat ik zo goed bezig was,” zegt Menne Kamminga achteraf. Voor de fractievergadering van zijn ChristenUnie Noordenveld had hij de speksteenkachel gezellig warm gestookt.

Koffie en koek klaargezet en daar ging de bel al – maar wat nu? “Collega Leerlooijer kon geen woord uitbrengen, hij hapte echt naar lucht. Wat bleek: op dat kleine loopje van zijn auto naar de voordeur had hij het al helemaal benauwd van de rook.” Stookte Kamminga misschien geverfd hout, of had het niet lang genoeg gedroogd? Nee, zegt Adriaan Leerlooijer. “Ik heb COPD. En dan raken je longen heel snel geprikkeld als er teveel andere stoffen dan zuurstof in de lucht zitten.” Fijnstof bijvoorbeeld. Het komt vrij als je hout verbrandt, evenals de z.g. PAK’s, en koolmonoxide.

Maar fijnstof lijkt de grootse boosdoener te zijn. “En wij zijn juist overgestapt op hout stook vanwege het milieu,” zegt Menne Kamminga verslagen. Immers: bomen slaan CO2 op. Het komt vrij wanneer je ze opstookt, maar een verstandige bosbeheerder plant steeds ook weer aan. Daar komt nog bij dat je, zoals het spreekwoord zegt, van hout drie keer warm wordt: wanneer je het hakt, vervolgens als je het klooft en stapelt en tenslotte wanneer de kachel brandt. En met het leed van de buren in Groningen op het netvlies zou je zeggen: hoe minder gas je verstookt, hoe beter.

Autorit

Maar ja, fijnstof dus. Volgens het Longfonds levert twee uur de open haard stoken even veel fijnstof als een autorit van Amsterdam naar Milaan. Daar sta je dan met je goeie bedoelingen. Nu is een open haard wel de grootste zondaar van alle vormen van houtverwarming. Die levert per gestookte kuub hout ongeveer acht keer minder warmte dan de robuuste speksteenkachel van Kamminga. Veel uitstoot, weinig wol zogezegd. Een traditionele (giet)ijzeren houtkachel zit daar ergens tussenin met een rendement van rond de 50%.

De allernieuwste, ultrazuinige modellen daarentegen kunnen wel 90% halen. Dat geldt ook voor veel pellet kachels. Maar beslist niet voor dat koopje van de bouwmarkt, helaas. En de vuurkorf, waar je zo van kan genieten op een mooie avond – nu ja, laten we daar helemaal maar over zwijgen. “Het is mooi weer, dus ik moet binnen blijven,” verzucht iemand op het web forum van het Longfonds. “Alle buren zitten aan de barbecue, en daarna gaat de vuurkorf aan. ’s Avonds als het eindelijk afkoelt wil ik de boel zo graag laten doortochten. Maar dat kan dus niet.”

Windstil

Terug naar de houtkachel. Adriaan Leerlooijer voelt die al op een afstand van 100 meter. Hoeveel last hij ervan heeft, hangt af van de concentratie. Waait het, of blijft de rook hangen? Hij kent mensen die bij windstil weer niet naar buiten kunnen. Maar let wel, zegt hij, fijnstof is voor niemand gezond. Van het Longfonds mogen alle houtkachels daarom de wereld uit. Zover wil Leerlooijer niet gaan. “We leven hier samen, dus ik pleit ervoor om dit soort dingen in goede harmonie op te lossen.”

Zijn fractie geeft het goede voorbeeld: ze dienden een motie in die oproept tot betere voorlichting over hout stook. Ook ondertekend door Menne Kamminga? Jazeker. Er valt namelijk nog een wereld te winnen met hoe je stookt, zegt hij. “Vroeger maakte ik de kachel aan met een prop krantenpapier. Nu heb ik een veel snellere methode geleerd, die minder rook geeft. En ik let nu ook op het weer. Bij windstil weer of mist stook ik niet.” Bij twijfel: check www.stookwijzer.nu . Op de website van gemeente Noordenveld staat binnenkort ook meer informatie. Want de motie van de Christenunie werd op 27 oktober jongstleden aangenomen. Wordt vervolgd dus.