Lichtjesavond in de kerk in Peize

PEIZE

Inmiddels is het een traditie in Peize, lichtjesavond. Een initiatief van GJ Uitvaartvereniging, ZininPeize en de kerk in Peize.

‘Lichtjesavond is voor iedereen, het is neutraal,’ vertelt Janneke de Valk, echtgenote van pastor Chris de Valk. ‘Deze avond is voor iedereen die iemand verloren heeft. Je hoeft geen lid van de kerk te zijn. In tegenstelling tot Allerzielen, dat is vooral voor de leden van de oecumenische gemeenschap. Zondag, wanneer we Allerzielen vieren, schrijven we de namen van de overledenen bij op dit drieluik,’ en ze wijst naar een schilderij van Ruud Bartlema. Op het schilderij twee open handpalmen Er staan namen geschreven vanaf ongeveer 1994.

De kerk is al sfeervol verlicht. Janneke Wiersema van GJ Uitvaartvereniging loopt druk heen en weer. Hier nog even een stoel verzetten, daar nog even een kaars aansteken. ‘We hebben geen vast programma,’ vertelt ze. ‘Er wordt wel gezongen en er worden gedichten voorgelezen, maar er staat niks vast.’ Het trio VMale, dat straks zal zingen, bereidt zich vast voor.

Onwennig

De eerste mensen druppelen binnen en gaan wat onwennig zitten. Jassen ritselen, tassen worden op de grond gezet. Hakken klakken over de oude estriken waar de vloer mee gelegd is. Langzaam loopt de kerk vol en wordt het stil op een enkele kuch na. Op de gezichten zijn verschillende emoties te lezen. Berusting, verdriet, maar soms ook een weemoedige glimlach alsof iemand zich een grappige gebeurtenis herinnert.

Vrolijke stemmen op de gang verstoren even de contemplatie, maar al snel schuiven ook deze mensen aan en wordt het weer stil. Er wordt contact met elkaar gezocht, een arm om een schouder gelegd, een wang tegen een wang. Ik zie je, lijken mensen tegen elkaar te zeggen.

Helplessly Hoping

Het aantal aangestoken kaarsen groeit. Dan stapt het zanggroepje naar voren. Meerstemmig brengen ze ‘Helplessly Hoping’van Crossby Stills & Nash ten gehore. Het past naadloos in de sfeer. Het raakt de mensen, neuzen worden gesnoten, wangen afgeveegd. Een hartverscheurend moment als een oudere dame intens verdrietig haar kaars aansteekt. Hier kan en mag het.

Pastor Chris de Valk leest gedichten voor uit eigen werk. Meer liedjes worden gezongen, gedichten voorgedragen. Janneke de Valk speelt een stuk op de vleugel. En dan komt aan het samenzijn langzamerhand een einde. Buiten staan Kyan en Isa. Ze zijn negen en zeven jaar oud. ‘Wij hebben een kaarsje aangestoken voor opa Germ en oma Hennie,’ vertelt Kyan. ‘Ze gingen vlak na elkaar dood,’ vult Isa aan, ‘Dat was heel zielig en we moesten ook huilen.’

Kyan vertelt dat opa Germ en hij op dezelfde dag jarig waren. ‘Maar de kaarsjes zijn ook voor andere mensen die overleden zijn,’ zegt hij beslist. Isa vindt dat ook. Samen met hun moeder lopen ze naar huis. (Foto’s Fiona Huisman.)