Laatste betrokken Franse para herdenkt vrienden aan Koelenweg

HUIS TER

HEIDE Dit weekend bezoeken Franse veteranen uit de Tweede Wereldoorlog Drenthe op uitnodiging van de Stichting Herdenking Franse Parachutisten te Assen.

Onder hen zijn nog een of twee overlevenden van de roemruchte 'Operatie Amherst , waarbij 700 Franse parachutisten werden gedropt in Drenthe. Doel van deze operatie was om de weg vrij te maken voor de oprukkende geallieerden en zoveel mogelijk verwarring te zaaien bij de bezetter. Op diverse plaatsen in Drenthe en Zuidoost Friesland staan Franse monumenten ter nagedachtenis aan de strijders. Bij deze actie in april 1945 raakten vele Fransen gewond en sneuvelden 33 manschappen, onder wie de parachutist Guy Jean Lesne. Hij sneuvelde op 8 april bij een verkenning bij het landhuis op Landgoed Heidehof in Eext. Dat huis was indertijd bezet door een SS-afdeling. Op het landgoed was een onderduikershol aanwezig, waar acht jonge mannen uit de omgeving lange tijd waren onder gedoken. Een van de onderduikers, de nu 96-jarige Fokko Niemeijer zag dat de Fransman sneuvelde en heeft hem begraven. Toen de Canadezen een paar dagen later arriveerden, hebben ze het lichaam meegenomen om later te kunnen herbegraven in Frankrijk. Vrijdag werd, mede namens Dolf van der Weij van landgoed Heidehof, nabij het gerestaureerde onderduikershol een herdenking gehouden. Hierbij werd een monument onthuld ter nagedachtenis aan. Die dag was er ook een herdenking aan de Vaart ZZ te Assen, bij het Amherst-monument.

Koelenweg

Zaterdag 7 april werden meerdere monumenten bezocht, onder meer het monument aan de Koelenweg 10, te Huis ter Heide, en tenslotte zondag in samenwerking met de Stichting Bevrijdingsfestival Amherst Zuidlaren bij het Franse monument aan de Lageweg te Zuidlaren. In de omgeving van Zuidvelde en Huis ter Heide sneuvelden in april 1945 acht parachutisten. Ze hielden zich op in een schuur aan de Koelenweg, maar werden ontdekt door passerende Landwachters die aan de bel trokken. Deze collaborateurs wilden een lijkkist halen voor een kameraad, die kort daarvoor door de Franse parachutist Charles Picard was doodgeschoten. Bij de aanval van Duitse troepen en Landwachters op 10 april werd de schuur in brand geschoten.

Geluk

De para’s Jean A. Valayer, Jean-Pierre Munch en RAobert Spina kwamen in de vlammen om. Ibrahim Azem (uit Syrië), Pierre Bevalot en Marcel Leveque sneuvelden door vijandelijk vuur, alleen Doal wist te ontkomen… Voor de zes gesneuvelden in en bij de schuur aan de Koelenweg is een monument aan de gevel van een later nieuw gebouwde schuur. Marc Loï herdacht zijn kameraden aan de Koelenweg met gemengde gevoelens. Hij was vrijwel zeker een van de slachtoffers geweest, ware het niet dat hij het vliegtuig net iets later verliet en zo de groep (stick) kwijtraakte. Henk Brink van de stichting Herdenking Franse Parachutisten en burgemeester Klaas Smid gingen in hun toespraak in op de donkere dagen voor de bevrijding... Iets dichter bij Zuidvelde was eerder al de Franse aalmoezenier André Boude omgekomen bij gevechten omgekomen. Bij Zuidvelde kwam Marcel Fabert bij een vuurgevecht om het leven en even buiten de toenmalige gemeente Norg verdronk parachutist De Sablet, die bij de afsprong in een sloot was beland. De namen van Boude en Fabert zijn vermeld op het monument op de Kerkbrink in Norg. (Foto's Germ Geersing.)

Auteur

ggeersing