Column Anneke de Vries | Transitie

Roden

Hoe je het ook wendt of keert, het blijft een prachtig woord, transitie. Gymnasiasten hebben het voordeel dat ze meteen kunnen zien waar het vandaan komt. Even voor de rest ;-): het is een samenstelling van “trans”, wat ‘over(heen)’ of ‘aan de andere kant’ of ‘verdergaand’ betekent, met het voltooid deelwoord van “ire”, ‘gaan’. De vorm is mooi, de betekenis verwatert meer en meer. Alles is tegenwoordig transitie: van de ene functie naar de andere, van de ene onderwijsvorm naar de andere, vanuit werk naar pensioen, van de ene stap naar de andere, van in- naar uitademen… Filosofisch gezegd: niets is fixatie, alles is transitie.

Zou het woord nog vaker aanwendbaar kunnen zijn op de werkvloer van het onderwijs? Eens even droogproeven: “Kinders, boeken erbij! We gaan een transitie maken van het toetsje naar de rest van dit lesuur”. Klinkt bruikbaar. “Hee, de bel. Tijd voor transitie naar de volgende les”. Tikkie vreemd, maar het kàn. “Zit je lekker in je vel, zo tijdens de transitie van kindertijd naar puberteit?” Merkwaardig, maar mogelijk. Eigenlijk zijn dure woorden als transitie vooral verhullend. Het kan toch gemakkelijker? Je moet nu een dikkere korst openbreken alvorens te zien wat de boodschap is… En toch is het stiekem stukken leuker juist wèl om je heen te slaan met taal en dan bijvoorbeeld bij het uitdelen van een verdiende straf een zin zeggen als: “Gezien het droevige feit dat ik wederom de constatering moet doen dat je attitude niet overeenkomstig mijn herhaaldelijk duidelijk uitgesproken wens is, zie ik me genoodzaakt jou als sanctie een extra bezigheid op te leggen, een activiteit waarvan ik het product gaarne ontvang op een correct uitgewerkte wijze en op een door mij te bepalen moment”, wanneer je domweg bedoelt: “Je krijgt voor morgen 100 regels strafwerk!”. De landing van de inhoud van een moeilijke zin is zoveel zachter dan die van een kort bevel. Terug naar het onderwerp. Stilletjes en stiekem van het ene naar het andere gaan, het gebeurt zo vaak! Plak er een mooi woord op en het klinkt zoveel zinniger en zwaarwichtiger. Ook u hebt zo’n overgangetje juist weer achter de rug…! Gefeliciteerd met uw transitie van 2017 naar 2018 en maakt u er wat van op uw plekje, doe ik het op het mijne. Reageren? Mail naar a.vries@rsgdeborgen.nl Anneke de Vries, docente klassieke talen op de Lindenborg

Auteur

Monique Westra