Monumentendag Noordenveld: dood, begraven en symbolen centraal

RODEN

De Open Monumentendagen in Noordenveld bieden dit jaar volop variatie. Er zijn activiteiten in Roden, Roderwolde, Norg, Veenhuizen en Peize, voor een deel in het teken vanhet landelijk thema is 'Iconen en symbolen'.

Zaterdag 10 en zondag 11 september openen veel monumenten in het land hun deuren en zijn gratis toegankelijk. In havezate Mensinge is zaterdag van 11-16 uur (en zondag ook open, maar dan tegen normaal tarief) een fototentoonstelling ingericht met foto’s van de 'Iconen uit de samenleving van Roden'. Foto’s van de burgemeesters van de gemeente Roden van 1811 tot en met 1998. De eerste burgervader was Jan Wilmsonn Kymmell, één van de eerste bewoners van de havezate Mensinge. De laatste bewoner vertrok in de tachtiger jaren. Vrijwilligers geven verder uitleg over het fraaie interieur en de historie van het eeuwenoude gebouw. In het Scheepstrakabinet (Schoolstraat 1) is zaterdag van 11.00-16.00 uur (zondag ook, maar tegen normaal tarief) een lokaal ingericht in de sfeer van rond 1930, met info over de schrijver van de bekende boekjes ‘Buurkinderen’: Hindericus Scheepstra. Met ook een tentoonstelling van 'Iconen aan de wand'. Wijlen mevrouw De Vries-Hagenauw borduurde deze schoolplaten die door haar familie aan het Scheepstrakabinet zijn geschonken. In het Koetshuis bij de havezate Mensinge is de symboliek van de Landskeuken te vinden. Koken door verschillende generaties met verschillende gebruiken en methodieken. Op de bovenverdieping van het Koetshuis is het archief van de Historische Vereniging 'Roon' te bezoeken (zaterdag 11-16 uur). Roderwolde biedt bekende 'iconen' van het landschap, molen Woldzigt met Meulenkaomer en de Jacobskerk (zaterdag). Zondag is er de Rowolmer Fair, op terrein de Doefkamp bij school (10-17 uur). Met voor de derde keer 'rijdende iconen', tijdens een oldtimerrit. De dorpskerk van Peize is zaterdag van 11-16 uur open. De Historische Vereniging 'Pezie-Peize' heeft hier een tentoonstelling ingericht van monumenten in Peize; de ‘iconen en symbolen’ van het dorp. Ook is er een infopunt van de vereniging met informatie, boeken, ansichtkaarten. Er is ook een wandelroute (ca. 1 km) uitgezet in het centrum van Peize met een prijsvraag. Startpunt is in de dorpskerk. Beide dagen is de Paiser Meul geopend.

Kerktoren open

In Norg is op de begraafplaats (oude gedeelte) aan de Kerkhofsdrift (zaterdag 11-16 uur) uitleg. Het oude gedeelte van deze begraafplaats, waarop nog veel oude grafzerken staan, wordt onderhouden door vrijwilligers van de ‘werkgroep begraafplaats’ van de Historische Vereniging Norch. Zij geven uitleg over grafmonumenten en symbolen. Deze begraafplaats is al zeer oud en bestaat sinds 1832. De grafzerken zijn door de werkgroep in de oude staat teruggebracht. De afbeeldingen op deze zerken, maar ook de vormgeving van de grafmonumenten worden ook wel Vanitas-symbolen (=vergankelijkheid) genoemd. Voorkomende symbolen zijn onder meer een treurwilg, palmtak, eikentak, korenaren, anker, vlinder, slang, duif, zeis, roos en biddende handen. Verder is beide dagen molen 'Noordenveld' (Westeind) geopend en zaterdag de kerk op de Brink. Die is regelmatig te bezichtigen, maar het interieur van de toren vrijwel nooit. Onder begeleiding is dit wel mogelijk, met uitleg over toren en kerk, klok en alles wat daar 'aan vast zit'. Veenhuizen staat in het teken van 'dood en begraven'. Op de begraafplaats, ook ‘Het vierde gesticht’ genoemd (Eikenlaan), is zaterdag en zondag van 11-16 uur een rondleiding. Meer dan 15.000 bedelaars, landlopers en andere paupers hebben hier hun laatste rustplaats gevonden. In het lijkenhuisje op de begraafplaats is een foto-expositie ingericht. Vrijwilligers kunnen in het lijkenhuisje helpen bij het zoeken naar waar voorouders begraven liggen. Daarvoor zijn met name de naam en de sterfdatum van de voorouder benodigde gegevens.

Arme dood

Anja Schuring, auteur van ‘De arme dood’, geeft rondleidingen (30 minuten, de laatste begint om 15.30 uur) en vertelt over deze bijzondere plek vol tegenstellingen. Op grafplaten en steles zijn naast teksten symbolen te zien. Ook in graftrommels worden symbolen gebruikt. In het Restauratieatelier/Museum voor graftrommels aan de Bergveenweg 1 is zaterdag en zondag van 11-17 uur ook van alles te zien. Hier worden bijzondere graftrommels en grafkransen tentoongesteld, afkomstig uit binnen- en buitenland (www.drentsegraftrommels.nl). In het Bouw & Bind huis (voormalig directiehotel) aan de Hoofdweg 156 is zaterdag en zondag (11-17 uur) een expositie van de Design Academy Eindhoven van de bachelor afstudeerrichting Public/Private. Naast de expositie van de design studenten is er ook een nieuw project van Collectie Veenhuizen te zien: Veenhuisjes. Dit zijn kaarsen naar model van de architectuur van Metzelaar (www.collectieveenhuizen.nl). Verder is de zondag de Elektriciteitscentrale (Oude Gracht 1D) van 12-16 uur open en in bedrijf. De boevenbus maakt de dag speciale ritten naar het voormalige derde gesticht van de Maatschappij van Weldadigheid (de plek waar ook Het Pauperparadijs zich afspeelt). Een gids neemt bezoekers mee naar het vroegere carré, dat is ingezaaid met gras en bloemen die de contouren van het Derde Gesticht laten herleven. Bloemen markeren de plek waar dit gesticht stond en daar waar ooit de binnenplaats lag, ligt nu gras. Opstapplaats van de boevenbus is het gevangenismuseum met een stop bij de elektriciteitscentrale (doorlopend tussen 11.00-17.00 uur, kosten 2 euro).

Auteur

ggeersing