Schaarste in de keuken

Veenhuizen

Het Culinair Erfgoedcentrum verzorgt zondag 21 augustus een dag bij Coco Maria in Veenhuizen met als thema ‘schaarste in de keuken’.

Door Cindy Houwen Duizenden paupers werden in de negentiende eeuw ‘verpleegd’ in de onvrije kolonie Veenhuizen. Ze leidden een leven van schaarste en armoede. Armoede die ook de keuken in de Veenhuizer gestichten ingrijpend beïnvloedde. Wat aten deze paupers? Hoe werd hun voedsel bereid? Wat bood het land om hen heen? Imke Gerritsen en Ruben Visser van Culivents bereiden een aantal gerechten geïnspireerd door de keuken van toen. Een dag waarop de rol van voedsel en de invloed van schaarste op het eten in de vroegere dwangkolonie centraal staan. Er wordt een film vertoond over de ontstaansgeschiedenis van Veenhuizen en er zijn rondleidingen die worden verzorgd door Hein Moes van Coco Maria over het weiland van het voormalig Derde Gesticht. Van 11.00 uur tot 16.00 uur worden bezoekers meegenomen op een reis door het Derde Gesticht in Veenhuizen, met muziek en verhalen en een proeverij uit de keuken van schaarste, ten tijde van het Derde Gesticht in Veenhuizen. Naast het culinair historisch erfgoed verzorgen Imke en Ruben Visser-Gerritsen het historisch kookgedeelte en treedt de band ‘Kapriol’ op met dansmuziek. “We leren niet meer hoe ons voedsel te bewaren voor tijden dat er een schaarste is. Er is heel weinig bekend over hoe voeding van het land op tafel komt. Er is weinig aandacht besteedt aan het conserveren, het bewaren van voeding. De techniek is overgedragen. Waarschijnlijk was het zo’n gewoonte dat men het niet opgeschreven en doorgegeven heeft”, vertelt Carolina Verhoeven van De Landskeuken. Zij vermoedt dat ook de presentatie van het eten lange tijd belangrijker was. In tijden van schaarste moest ook gegeten worden wat onder meer kon door een etensvoorraad voor de winter aan te leggen, geeft Carolina aan die zich hier vervolgens in ging verdiepen. “Er werd veel gort gebruikt in die tijd. Een typisch Nederlands product met veel voedingswaarde. Hoe werd dit opgeslagen en ook bijvoorbeeld de aardappels.” “Veenhuizen was een gesloten dorp waar niemand in en uit ging. De aardappels werden naar de rand van het dorp gebracht. In de fabriek in Veenhuizen werd melk, maar ook kaas gemaakt.” “Het voedsel werd onder meer bewaard in leer, hout en turf. Ook roken en pekelen zijn allemaal voorbeelden van het noodzakelijke conserveren.” Tijdens de middag bij Coco Maria maken Imke en Ruben van Culivents onder meer wafels. “Een gerecht wat gegeten werd tijdens feesten. Van melk en eieren kon je beslag maken. De eieren bewaarde je in kalk of kalkwater. Mensen mogen ook zelf wafels maken. Verder maken we ‘paupersoep’ van onder meer aardappelen, duizendblad, zevenblad en gort.” De entree bij Coco Maria in Veenhuizen is deze dag gratis, voor het proeven van de gerechten wordt een kleine bijdrage gevraagd.

Auteur

Redactie